De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) vraagt om reacties op een nieuwe conceptrichtlijn over gestandaardiseerde methoden voor de veiligheidsbeoordeling van gentherapieën op basis van genbewerking. Deze richtlijnen richten zich vooral op het gebruik van next-generation sequencing (NGS), een geavanceerde techniek om mogelijke veiligheidsrisico’s in kaart te brengen. Hierbij gaat het specifiek om het detecteren van onbedoelde wijzigingen in het DNA (off-target editing) en het behoud van de integriteit van het genoom. De richtlijnen beschrijven hoe monsters moeten worden geselecteerd, welke analysemethoden moeten worden gebruikt en hoe de resultaten van niet-klinische onderzoeken moeten worden gerapporteerd. Dit geldt zowel voor behandelingen waarbij cellen buiten het lichaam worden bewerkt (ex vivo) als voor behandelingen waarbij dit rechtstreeks in het lichaam gebeurt (in vivo). Vinay Prasad, directeur van het Center for Biologics Evaluation and Research (CBER) van de FDA, legt uit: ‘Next-generation sequencing is niet alleen in staat om onbedoelde genbewerkingen te detecteren en de chromosomale integriteit te beoordelen, maar biedt ook wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor het gebruik ervan. Hiermee geven we ontwikkelaars een duidelijk stappenplan voor een uitgebreide veiligheidsbeoordeling, terwijl we tegelijkertijd de efficiënte ontwikkeling van deze veelbelovende therapieën ondersteunen.’ De nieuwe conceptrichtlijn van de FDA biedt ontwikkelaars duidelijke en wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor het inschatten van risico’s van onbedoelde genbewerkingen met behulp van de meest geavanceerde sequencingtechnologieën. Dit moet de ontwikkeling van gentherapieën versnellen en de tijd verkorten die nodig is om deze behandelingen beschikbaar te maken voor patiënten. De richtlijn bouwt voort op eerdere publicaties van de FDA over goedkeuringsprocessen voor therapieën voor zeldzame ziekten. Zo publiceerde de FDA in 2024 al richtlijnen voor genbewerkte gentherapieën en in februari van dit jaar een eerste conceptrichtlijn voor het goedkeuringsproces van therapieën voor ultra-zeldzame ziekten. Deze richtlijnen richten zich specifiek op genbewerking en op RNA-gebaseerde therapieën, zoals antisense oligonucleotides. Reacties op de nieuwe conceptrichtlijn van de FDA kunnen tot 14 juli 2025 worden ingediend via de website van de FDA. Recent onderzoek in de wereld van genbewerkingstherapieën heeft veelbelovende resultaten opgeleverd. Zo blijkt uit klinische onderzoeken van het farmaceutische bedrijf Editas Medicine dat hun CRISPR–Cas12a therapie renizgamglogene autogedtemcel (reni-cel) een eenmalige behandeling met gecorrigeerde stamcellen kan zijn voor patiënten met ernstige sikkelcelanemie. Uit een fase I/II-onderzoek bleek dat de behandeling de totale hemoglobinewaarden van de deelnemers aanzienlijk verbeterde en dat slechts één patiënt last had van pijnlijke sikkelcelcrises tijdens de studie. Dit suggereert dat deze therapie een functionele genezing kan bieden voor deze ernstige aandoening.