De grote farmaceutische bedrijven hebben de afgelopen tien jaar veel tijd en geld gestoken in onderzoek naar medicijnen die amyloïd, een eiwit dat zich ophoopt in de hersenen bij Alzheimer, aanpakken. Tot nu toe zijn drie van deze medicijnen, waaronder Leqembi (Biogen en Eisai) en Kisunla (Eli Lilly), goedgekeurd door de Amerikaanse medicijnautoriteit FDA. Toch zet een nieuwe analyse van het onafhankelijke gezondheidsonderzoeksbureau Cochrane deze behandelaanpak opnieuw in een slecht daglicht. Volgens Cochrane hebben deze medicijnen waarschijnlijk geen betekenisvol positief effect op het verloop van de ziekte. Ook blijken ze het risico op hersenzwelling te verhogen. Dit blijkt uit een uitgebreide review van 17 studies met ruim 20.000 deelnemers, waarbij verschillende medicijnen die amyloïd aanpakken met een placebo werden vergeleken. De resultaten tonen aan dat deze medicijnen waarschijnlijk weinig tot geen verschil maken in het verbeteren van de cognitieve functies en het dagelijks functioneren van patiënten met milde cognitieve stoornissen of lichte dementie door Alzheimer. Op het gebied van de ernst van dementie is het effect mogelijk ook gering. De onderzoekers concluderen dat het verwijderen van amyloïd uit de hersenen niet leidt tot een klinisch relevant voordeel voor deze patiënten. Zij adviseren om in de toekomst te zoeken naar andere behandelmethoden tegen Alzheimer. Naast Leqembi en Kisunla keek Cochrane ook naar andere medicijnen zoals Aduhelm, bapineuzumab, crenezumab, gantenerumab en solanezumab, die allemaal te maken kregen met tegenslagen in klinisch onderzoek. Het is belangrijk om te vermelden dat zowel Leqembi als Kisunla wel een statistisch significante vermindering van de achteruitgang lieten zien in vergelijking met placebo, wat leidde tot volledige goedkeuring door de FDA. Eli Lilly, de maker van Kisunla, reageert kritisch op de analyse van Cochrane. Volgens een woordvoerder is de methode inherent gebrekkig omdat verschillende medicijnen met verschillende resultaten samengevoegd zijn, waaronder medicijnen die nooit zijn goedgekeurd. Dit zou de waargenomen voordelen kunstmatig verlagen. Wat betreft bijwerkingen blijkt dat deze medicijnen waarschijnlijk een klein risico verhogen op hersenzwelling (ARIA E), een bijwerking die zichtbaar is op een MRI-scan. Er is echter geen significant verschil in symptomatische hersenzwelling tussen medicijnen en placebo. Voor hersenbloedingen (ARIA H) waren de resultaten uit drie studies niet eenduidig, waardoor geen betrouwbare conclusie kon worden getrokken. Al tientallen jaren bestuderen wetenschappers het amyloïd en de rol ervan bij Alzheimer. Binnen de farmaceutische industrie was het gericht behandelen van deze eiwitten een veelbelovende aanpak, maar de meeste medicijnen die hierop zijn gebaseerd, bleken in klinisch onderzoek niet te werken. In 2022 kwam naar voren dat veel onderzoek uit het verleden mogelijk vervalst was, wat twijfels over de effectiviteit van anti-amyloïd medicijnen verder versterkte en de roep om alternatieve behandelingen deed toenemen.